تأکید بر ورود تفاهمنامه دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و منطقه آزاد چابهار به مرحله اجرا از کشاورزی فراسرزمینی و امنیت غذایی تا توسعه اقتصاد دریامحور، مهار ریزگردها و احیای دانشگاه بینالمللی چابهار
در آیین امضای تفاهمنامه همکاری میان دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار، بر ضرورت تبدیل ظرفیتهای علمی و پژوهشی دانشگاه به طرحهای عملیاتی در حوزههای امنیت غذایی، کشاورزی پایدار، منابع طبیعی، محیط زیست، اقتصاد دریامحور و توانمندسازی جوامع محلی تأکید شد.
به گزارش پایگاه خبری سرزمین پویا نیوز به نقل از روابط عمومی دانشکدگان، در این نشست، دکتر محمدسعید اربابی، رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار، با تأکید بر اینکه تفاهمنامه نباید صرفاً به یک سند تشریفاتی محدود شود، خواستار آغاز سریع پروژههای مشترک میان دو مجموعه شد و گفت: ظرفیتهای متعددی در چابهار وجود دارد که میتوان با اتکا به توان علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، مطالعات و اقدامات اجرایی آنها را در کوتاهترین زمان آغاز کرد.
تأکید بر نقش دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در حل مسائل راهبردی چابهار
اربابی با اشاره به اهمیت راهبردی چابهار در تأمین امنیت غذایی کشور، اظهار کرد: مدیریت آب، توسعه کشاورزی، استفاده از ظرفیتهای طبیعی منطقه و ایجاد معیشت پایدار برای جوامع محلی از جمله موضوعاتی است که نیازمند نگاه علمی و برنامهریزی بلندمدت است.
وی با اشاره به ظرفیتهای کشاورزی منطقه دشتیاری و رودخانههای سرباز و کاجو، بر ضرورت مطالعه جامع منابع آب و اراضی کشاورزی و طراحی الگوی مناسب برای بهرهبرداری پایدار از این ظرفیتها تأکید کرد.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار همچنین موضوع کشاورزی فراسرزمینی در پاکستان را از دیگر زمینههای قابل توسعه دانست و گفت: با توجه به ظرفیتهای موجود در مناطق کشاورزی پاکستان، امکان ایجاد همکاریهای مشترک در زمینه تولید، فرآوری و انتقال محصولات کشاورزی به چابهار وجود دارد.
امنیت غذایی و کاهش وابستگی به واردات برنج
اربابی با اشاره به پیامدهای این وضعیت بر امنیت غذایی کشور اظهار کرد: وقتی این مسائل ادامه پیدا میکند، امنیت غذایی نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. امروز واردات برنج کشور به حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن رسیده است.
وی با اشاره به حجم واردات برنج و نقش چابهار در ورود این محصول به کشور، بر ضرورت توسعه زنجیره فرآوری و بستهبندی برنج در منطقه آزاد چابهار تأکید کرد و گفت: ایجاد ظرفیتهای فرآوری در منطقه میتواند ضمن کاهش هزینهها، امکان نظارت بهتر بر فرآیند تولید و بستهبندی و افزایش ارزش افزوده را فراهم کند.
اربابی با تشریح اقدامات انجامشده برای کاهش وابستگی به واردات برنج گفت: در حال حاضر حدود ۲۰ واحد فرآوری برنج در چابهار فعال است و برای راهاندازی حدود ۱۰ واحد دیگر نیز موافقت شده که تجهیزات آنها در حال نصب است و پیشبینی میشود طی سه تا چهار ماه آینده به بهرهبرداری برسند.
وی همچنین ظرفیت کشاورزی فراسرزمینی را یکی از مسیرهای تأمین پایدار مواد غذایی و تقویت امنیت غذایی کشور عنوان کرد.
از اقتصاد دریامحور تا راهاندازی بورس آبزیان
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با اشاره به ظرفیتهای گسترده سواحل مکران و استان سیستان و بلوچستان در حوزه شیلات، گفت: حدود ۸۰ درصد صید ماهیان تن کشور در حوزه چابهار و کنارک انجام میشود. و توسعه صنایع فرآوری و تکمیل زنجیره ارزش محصولات شیلاتی میتواند زمینهساز افزایش تولید، صادرات و اشتغال پایدار باشد.
اربابی گفت: اگر بتوانیم ظرفیت صید ماهیان تن را از حدود ۳۵۰ هزار تن فعلی به ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن در سال افزایش دهیم، علاوه بر تأمین نیاز داخلی، امکان صادرات و توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری ماهی نیز فراهم خواهد شد.
وی همچنین از پیگیری راهاندازی «بورس آبزیان» خبر داد و اظهار کرد: ایجاد سازوکارهای شفاف برای عرضه محصولات شیلاتی میتواند با کاهش واسطهگری، سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصول را به جامعه صیادی اختصاص دهد.
وی گفت: هدف از ایجاد بورس آبزیان این است که ارتباط میان مصرفکننده نهایی و جامعه صیادی مستقیم شود و واسطهها حذف شوند. بورس آبزیان میتواند نقش واسط سازمانیافته را ایفا کند و بخشی از ارزش افزوده را به جامعه صیادی بازگرداند.
دشت ۳۵ هزار هکتاری کمبل؛ یکی از طرحهای اولویتدار همکاری
اربابی، مطالعه جامع و برنامهریزی برای دشت کمبل به وسعت حدود ۳۵ هزار هکتار را از طرحهای مهم پیشنهادی برای همکاری با دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران عنوان کرد و گفت: این منطقه میتواند به یکی از کانونهای توسعه کشاورزی منطقه تبدیل شود و لازم است مطالعات مربوط به منابع آب، الگوی کشت، باغداری و توسعه محصولات متناسب با اقلیم منطقه با نگاه علمی انجام شود.
وی همچنین بر ضرورت حفظ روستاهای موجود و توجه به معیشت جوامع محلی در فرآیند توسعه این منطقه تأکید کرد.
باغ الگویی میوههای گرمسیری در تیس
مدیرعامل منطقه آزاد چابهار همچنین از ظرفیت روستای تاریخی تیس برای توسعه کشاورزی گرمسیری خبر داد و گفت: تیس از قدیمیترین روستاهای جنوب سیستان و بلوچستان با قدمتی حدود چهار هزار سال است و در این منطقه باغی با عنوان «باغ تیس» وجود دارد.
وی با اشاره به قدمت تاریخی روستای تیس و ظرفیتهای اقلیمی منطقه، ایجاد یک باغ الگویی برای توسعه علمی میوههای گرمسیری را از دیگر محورهای همکاری پیشنهاد کرد.
به گفته وی، منطقه چابهار و شهرستانهای جنوبی سیستان و بلوچستان از ظرفیت قابل توجهی برای تولید محصولاتی همچون انبه، موز، گواوا و سایر میوههای گرمسیری برخوردار است، اما بهرهبرداری از این ظرفیت در بسیاری از موارد همچنان به شکل سنتی انجام میشود و میتوان با استفاده از دانش دانشگاه تهران، یک الگوی علمی و قابل تکثیر برای توسعه این بخش ایجاد کرد.
مطالعه و اجرای طرحهای مهار ریزگردها
موضوع مقابله با گردوغبار و تثبیت کانونهای ریزگرد نیز از دیگر محورهای مورد تأکید مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار بود.
اربابی با اشاره به وزش بادهای موسمی و انتقال گردوغبار در منطقه دشتیاری، خواستار انجام مطالعات جامع برای شناسایی کانونهای تولید گردوغبار و ارائه راهکارهای علمی برای مهار آن شد و بر استفاده از ظرفیت دانشکدگان در این زمینه تأکید کرد.
هوتکها؛ ظرفیتی برای ذخیره آب بارانهای موسمی
وی همچنین با اشاره به ظرفیت «هوتکها» در ذخیره آب حاصل از بارشهای موسمی، خواستار انجام مطالعات علمی برای توسعه این سازهها و افزایش ظرفیت ذخیره آب در مناطق مختلف چابهار شد.
اربابی اظهار کرد: اجرای طرحهای مطالعاتی و عملیاتی در زمینه ذخیره آب میتواند به تأمین آب مورد نیاز بخشهای مختلف، بهویژه در مناطق مرزی و روستایی، کمک کند.
توسعه همکاریهای علمی و احیای دانشگاه بینالمللی چابهار
از دیگر محورهای مطرحشده در این نشست، توسعه همکاریهای آموزشی و پژوهشی میان دانشگاه تهران و دانشگاه بینالمللی چابهار بود.
اربابی با اشاره به ظرفیتهای زیرساختی این دانشگاه، پیشنهاد ایجاد دورههای مشترک آموزشی در مقاطع تحصیلات تکمیلی، بهویژه در حوزه «مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی»، را مطرح کرد و بر استفاده از ظرفیت دانشجویان و اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران در اجرای طرحهای علمی منطقه تأکید داشت.
وی همچنین پیشنهاد کرد موضوعات مرتبط با چابهار و سواحل مکران بهعنوان محور پایاننامههای تحصیلات تکمیلی تعریف و از دانشجویانی که این موضوعات را انتخاب میکنند، حمایت مالی شود.
«مدیریت یکپارچه ساحلی»؛ یکی از رشتههای مورد نیاز مکران
اربابی با اشاره به نیاز منطقه به نیروی متخصص گفت: یکی از رشتههایی که میتوان برای آن دوره مشترک تعریف کرد، مدیریت یکپارچه ساحلی است؛ رشتهای که ظرفیت علمی آن در دانشگاه تهران وجود دارد.
وی افزود: این دوره میتواند در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری طراحی شود و برای جامعهای که به صورت تاریخی با دریا و فعالیتهای دریایی ارتباط داشته، فرصت مناسبی برای تربیت نیروی انسانی بومی فراهم کند.
حمایت از رسالههای دکتری مرتبط با چابهار
مدیرعامل منطقه آزاد چابهار یکی دیگر از پیشنهادهای اجرایی را حمایت مالی از رسالههای دانشجویان دکتری عنوان کرد و گفت: میتوان چند عنوان پژوهشی مشخص در حوزه چابهار به دانشگاه ارائه کرد و اگر دانشجوی دکتری موضوع رساله خود را در این زمینه انتخاب کند، سازمان منطقه آزاد هزینه اجرای پژوهش را تأمین کند.
وی این اقدام را یکی از راههای تبدیل تفاهمنامه به قراردادهای اجرایی و خروج همکاری از مرحله کلیات دانست.
درپایان تفاهمنامه همکاری میان دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار با هدف بهرهگیری از ظرفیتهای علمی، پژوهشی، آموزشی و اجرایی دو مجموعه و در راستای توسعه پایدار سواحل مکران، تقویت امنیت غذایی و زیستی، توسعه اقتصاد دریامحور و توانمندسازی جوامع محلی به امضا رسید.
1405/06/23
