افغانستان، کشوری محصور در خشکی، به دلیل محرومیت از موهبت دسترسی به آبهای آزاد از یک سو و مشکلات اقتصادی فراوان ناشی از دهها سال جنگ و اشغالگری های ویرانگر از سوی دیگر، اکنون سخت در تکاپو است تا خود را از زنجیرهای فقر و معضلات اقتصادی رهایی بخشد و نخستین گام ها را به سمت توسعه بردارد.
افغانستان برای دسترسی به آبهای آزاد و تجارت دریایی، چاره ای جز نگاه به همسایگان ندارد و از بین همسایگان، ایران و پاکستان ، نزدیک ترین، آسان ترین و اقتصادی ترین مسیرهای دسترسی افغان ها به آب های آزاده هستند تا افغانستان بتواند شریان تجاری و اقتصادی و صادرات و واردات خود را با سایر نقاط جهان از طریق دریا به عنوان مقرون به صرفه ترین راه حمل و نقل بین المللی کالا، فعال تر و پویاتر سازد.
** چرا چابهار برای افغانستان جذاب است؟
بندرهای «کراچی» و «گوادر» پاکستان اگرچه به صورت بالقوه می توانند گزینه های مناسبی برای تاجران افغانستان باشند اما مسائلی وجود دارد که باعث شده افغانستان امروز زاویه نگاه خود را به گزینه ای جذاب تر، امن تر و به صرفه تر واقع جنوب شرقی ترین نوار ساحلی ایران تغییر دهد. بندر چابهار، بندری در حال توسعه در جنوب شرقی ایران که تنها حدود ۹۰۰ کیلومتر با مرز افغانستان فاصله دارد و با توجه به طرح های ریلی درحال توسعه از جمله خط آهن چابهار – مشهد و نیز خطوط جاده ای، مورد توجه ویژه افغانستان قرار گرفته است.
اگرچه فاصله بندر گوادر پاکستان تا مرز افغانستان ، فاصله تقریبا برابر با فاصله بندر چابهار تا مرز افغانستان است اما برخی مسائل از جمله وجود برخی اختلافات میان افغانستان و پاکستان از یک سو، و خاطرات نه چندان خوشایند مردم افغانستان از دورانی که پاکستان بنادر و مسیرهای زمینی خود را برای انتقال سلاح و تدارک نیروهای آمریکایی به افغانستان برای حمله به مردم این کشور و اشغال نظامی آن در اختیار آمریکا قرار داده بود و همچنین امنیت بیشتر حمل و نقل از خاک ایران، شاید از جمله دلایلی است که افغان ها امروز نگاه ویژه تری به بندر چابهار دارند.
خط ریلی چابهار- مشهد در مجموع به طول حدود یک هزار و ۶۰۰ کیلومتر با عبور از شهرهای ایرانشهر، خاش، زاهدان، زابل (میلک)، نهبندان، بیرجند، قاین و گناباد از طریق ایستگاه کالشور در حوزه شهرستان گناباد به راه آهن بافق – مشهد متصل می شود و با توجه به بهره برداری از خط ریلی خواف به هرات افغانستان در سال های اخیر، تکمیل این خط ریلی(چابهار-مشهد) از ضرورتهای مهم رونق اقتصادی منطقه و تکمیل دالان شرق کشور به شمار می رود.
1402/12/15
